Evinizin tavan arasında, deposunda ya da aile büyüklerinizden kalan o eski sandığın içinde ne saklı? Bazen sadece "eski" görünen bir obje, aslında tarihin belirli bir dönemine tanıklık etmiş değerli bir hazine olabilir. Ancak her eski eşya antika değildir ve her antika da aynı değere sahip değildir. İşte bu noktada en kritik soru devreye girer:
Eşyanızın dönemini nasıl tespit edersiniz?
Bir eşyanın hangi yıllarda, hangi sanat akımıyla veya hangi işçilikle üretildiğini bilmek, onun gerçek değerini ortaya çıkaran anahtardır. Söz Antik A.Ş. olarak, yılların verdiği tecrübeyle bu keşif yolculuğunda size rehberlik etmek istiyoruz. İşte elinizdeki objenin tarihini okumanızı sağlayacak ipuçları.
1. İlk Bakış: Malzeme ve Ağırlık Testi
Bir eşyanın dönemini anlamanın ilk yolu, ona dokunmaktır. Günümüz seri üretim mobilya ve objelerinde sunta, MDF veya hafif alaşımlı metaller kullanılırken, antika eşyalarda durum çok farklıdır.
- Masif Ahşap: Eğer mobilyanız ağırsa ve altını/arkasını çevirdiğinizde ham ağaç dokusunu görüyorsanız, bu iyiye işarettir. 19. yüzyıl ve öncesinde ceviz, maun, meşe gibi dayanıklı ve ağır ağaçlar tercih edilirdi.
- Mermer ve Taş: Eski dönem mobilyaların (özellikle konsol ve komodinlerin) üzerindeki mermerler genellikle kalındır ve damar yapıları günümüzdekilerden farklıdır.
- Metal Objeler: Elinizdeki bir şamdan veya vazo ise ağırlığına bakın. Eski bronz veya gümüş kaplamalar, modern imitasyonlara göre çok daha ağırdır.
2. Yapım Tekniğindeki İpuçları: "Kırlangıç Kuyruğu" ve Çiviler
Eşyanızın makine üretimi mi yoksa el işçiliği mi olduğunu anlamak, dönemi hakkında en net bilgiyi verir. Burada dedektif gibi detaylara inmeniz gerekir.
Çekmece ve Birleşim Yerleri
Mobilyaların çekmecelerini çıkarın ve yan taraflarına bakın. Eğer tahtaların birbirine geçmesi için testere ile açılmış dişli bir yapı görüyorsanız, buna "Kırlangıç Kuyruğu" (Dovetail) geçme denir.
- Düzensiz ve İri Dişler: Muhtemelen 1800´lerin ortaları veya öncesi (El yapımı).
- Düzenli ve Simetrik Dişler: 1900´lerin başı ve sonrası (Makine destekli üretim).
Çiviler ve Vidalar
- Dövme Çiviler: Çivi başları kare veya düzensizse, bu eşyanın 1800´lerin öncesine ait olma ihtimali yüksektir.
- Düz Başlı Vidalar: Yıldız tornavida ile açılan vidalar 1930´lardan sonra yaygınlaşmıştır. Eğer eşyanızda yıldız vida varsa, muhtemelen antika değil, "vintage" veya retro kategorisindedir.
3. Stil ve Tasarım Akımları: Hangi Döneme Bakıyorsunuz?
Eşyanızın şekli, ayak yapısı ve üzerindeki süslemeler, onun hangi moda akımında üretildiğini haykırır. Söz Antik A.Ş. uzmanları olarak en sık karşılaştığımız üç ana dönemi şöyle özetleyebiliriz:
Osmanlı ve Oryantalist Dönem
Özellikle coğrafyamızda en değerli parçalar bu gruptan çıkar. Sedef kakmalar, yoğun el oymaları, bitkisel motifler ve hat sanatı izleri taşıyan objelerdir. Eğer mobilyanızda "Lale", "Karanfil" motifleri veya gümüş objenizde "Tuğra" varsa, çok değerli bir parçaya bakıyor olabilirsiniz.
Art Nouveau (1890 - 1910)
Doğadan ilham alan bu akım; kıvrımlı hatlar, çiçek dalları, sarmaşıklar ve asimetrik şekillerle bilinir. Keskin köşelerden kaçınılır. Cam objelerde ve mobilya ayaklarında bu akışkanlığı net bir şekilde görebilirsiniz.
Art Deco (1920 - 1940)
Art Nouveau´nun aksine; geometrik şekiller, keskin zikzaklar, krom detaylar ve simetri hakimdir. "Muhteşem Gatsby" filminin estetiğini düşünün. Eğer eşyanızda endüstriyel bir şıklık ve geometrik desenler varsa, bu döneme aittir.
Retro ve Mid-Century Modern (1950 - 1970)
Son yılların en popüler akımıdır. İnce ve açılı ayaklar (kibrit çöpü ayak), tik ağacı kullanımı, sade ve işlevsel tasarımlar bu dönemi işaret eder. Antika sayılmasalar da günümüzde koleksiyon değeri yüksektir.
4. Etiketler, Damgalar ve İmzalar
Bir eşyanın kimliği, üzerindeki "imzasında" gizlidir. Özellikle porselen, seramik, gümüş ve saatlerde mutlaka alt veya arka kısımları kontrol edin.
- Porselen Damgaları: Porselenin altındaki damganın rengi ve şekli, üretim yılını tam olarak söyleyebilir (Örn: Sevres, Meissen veya Yıldız Porselen).
- Gümüş Ayarları: Üzerinde 800, 900, 925 gibi sayılar veya Osmanlıca tuğralar, damgalar var mı? Bu işaretler metalin saflığını ve dönemini belgeler.
- Usta İmzası: Tablolarda veya el yapımı özel mobilyalarda ustanın imzası veya atölyenin metal plakası bulunabilir.
Önemli Uyarı: Eşyanızın üzerindeki patinayı (yılların verdiği doğal matlık/kir tabakası) temizlemeye çalışmayın! Antika dünyasında o "kir" dediğimiz tabaka, yaşanmışlığın kanıtıdır ve temizlenmesi ürünün değerini ciddi oranda düşürebilir.
5. Değerleme İçin Uzman Görüşü Neden Şarttır?
Yukarıdaki ipuçları size genel bir fikir verebilir; ancak antika dünyasında taklitler (reprodüksiyonlar) gerçeğinden ayırt edilmesi çok zor detaylar barındırabilir. 1900´lerde yapılmış bir mobilya, 1700´lerin stilini taklit ediyor olabilir. Veya bir porselenin damgası sonradan eklenmiş olabilir.
Gerçek bir değerleme; malzeme bilgisini, sanat tarihini ve güncel piyasa koşullarını bilmeyi gerektirir. Yanlış bir tahmin, elinizdeki hazinenin yok pahasına gitmesine neden olabilir.
Söz Antik A.Ş. Olarak Yanınızdayız
Evinizde, deponuzda veya iş yerinizde dönemini merak ettiğiniz, değerlendirmek istediğiniz eşyalarınız mı var? Onları taşımakla veya araştırmakla zaman kaybetmeyin.
Söz Antik A.Ş., şeffaf ve güvenilir ekspertiz hizmetiyle eşyalarınızın gerçek dönemini ve değerini sizin için tespit eder. İster tek bir parça, ister komple ev eşyası olsun; uzman ekibimiz size en doğru bilgiyi ve en iyi teklifi sunmaya hazırdır.
Merakınızı Giderin, Değerini Öğrenin! Eşyanızın fotoğraflarını bize WhatsApp üzerinden gönderin, ön değerlendirmemizi hemen yapalım. Dilerseniz adresinize gelip yerinde ücretsiz ekspertiz hizmeti de sunuyoruz.
Sepetim
paylaş
twittle
paylaş
paylaş